Narodowy Dzień Pamięci Ofiar Niemieckiej Zbrodni Pomorskiej to ustanowione w 2023 roku uchwałą Sejmu RP święto państwowe, które upamiętnia mieszkańców Pomorza zgładzonych w pierwszych miesiącach II wojny światowej. Marszałek województwa pomorskiego Mieczysław Struk podkreśla, że II wojna światowa była dla regionu czasem ogromnego cierpienia i strat, a pamięć o miejscach takich jak Piaśnica, Szpęgawsk czy Mniszek jest obowiązkiem wobec ofiar oraz ważną lekcją historii dla kolejnych pokoleń.
Tuż po ataku Niemiec na Polskę, okupanci rozpoczęli systematyczną akcję „oczyszczania” terenów przewidzianych do włączenia w granice III Rzeszy. Realizując przygotowane wcześniej listy proskrypcyjne, hitlerowcy aresztowali i mordowali przedstawicieli polskiej elity, w tym nauczycieli, duchownych, lekarzy, urzędników oraz pacjentów szpitali psychiatrycznych. Szacuje się, że między wrześniem 1939 roku a początkiem 1940 roku, podczas tzw. krwawej jesieni, zamordowano od 20 do 40 tysięcy mieszkańców województwa pomorskiego. Za zbrodnie, dokonywane głównie przez członków organizacji Selbstschutz pod nadzorem SS, większość sprawców nigdy nie odpowiedziała.
Lokalne obchody upamiętniające te wydarzenia zaplanowano w kilku miastach Pomorza oraz województwa kujawsko-pomorskiego. W Wejherowie 2 października o godz. 14.30 odbędzie się złożenie kwiatów przed Bramą Piaśnicką, a o godz. 15.00 wykład dr. Jana Daniluka w Muzeum Piaśnickim. Główne uroczystości w Lesie Piaśnickim zaplanowano na niedzielę, 4 października: o godz. 11.00 rozpocznie się ceremonia wojskowa, po której ks. biskup Wiesław Szlachetka odprawi mszę świętą.
W Starogardzie Gdańskim obchody rozpoczną się 2 października o godz. 9.00 przy tablicy na murze aresztu śledczego przy ul. Pomorskiej. Następnie o godz. 9.30 w kościele pw. św. Wojciecha odbędzie się msza, a po niej Apel Pamięci na Placu św. Wojciecha.
W regionie kujawsko-pomorskim 2 października o godz. 11.00 w Świeciu (Wojewódzki Szpital Zdrowia Psychicznego) odbędą się obchody poświęcone ofiarom zagłady osób z zaburzeniami psychicznymi. Z kolei w Toruniu główne uroczystości zaplanowano na 5 października o godz. 11.00 w Parku Pamięci, gdzie otwarta zostanie wystawa IPN. Tego samego dnia o godz. 17.00 w Książnicy Kopernikańskiej o historii represji na Pomorzu dyskutować będą dr Norbert Bączyk oraz dr hab. Tomasz Ceran.
Zbrodnia Pomorska, Piaśnica, Szpęgawsk, II wojna światowa, historia Pomorza, pamięć, Selbstschutz
