Dyktando kaszubskie w najbliższą sobotę. Uczestnicy zmierzą się z ortografią w Brusach
Reklama

W nadchodzącą sobotę odbędzie się kolejna edycja dyktanda kaszubskiego pod hasłem „Piszã pò kaszëbskù – królewiónka w pałacu”. Osoby biorące udział w wydarzeniu staną przed zadaniem bezbłędnego zapisania ze słuchu tekstu zgodnego z normą ortograficzną opracowaną w 1996 roku. Przedsięwzięcie to łączy sprawdzian umiejętności językowych z dbałością o zachowanie pomorskiej tradycji i mowy kaszubskiej.

Materiały do tegorocznych zmagań przygotowano w oparciu o dorobek literacki Jana Karnowskiego, wybitnego pisarza kaszubskiego powiązanego z gminą Brusy. Konkurs składa się z dwóch etapów – eliminacji oraz finału, które zaplanowano na ten sam dzień. Pobyt w Brusach umili uczestnikom quiz wiedzy o gminie, a całość zwieńczy popołudniowa gala, na której nagrodzeni zostaną najlepsi. Podczas uroczystości wystąpi Zespół Pieśni i Tańca „Krëbane”. Historia kaszubskiego dyktanda sięga 2002 roku, kiedy to powstało ono z inicjatywy grona pedagogicznego Kaszubskiego Liceum Ogólnokształcącego w Brusach. Partnerem wydarzenia pozostaje samorząd województwa pomorskiego.

Zmagania będą prowadzone w sześciu grupach dostosowanych do wieku oraz stopnia zaawansowania rywalizujących. Najmłodsi uczniowie, z klas II i III szkół podstawowych, powalczą o miano môłégò mésterka kaszëbczégò pisënkù, czyli małego mistrzyka pisowni kaszubskiej. Kolejne stopnie to strzédny mésterk (dla klas IV-VI) oraz mésterk (dla klas VII-VIII). Młodzież ze szkół ponadpodstawowych rywalizuje o tytuł méstra, natomiast osoby dorosłe mogą zdobyć miano wiôldżi méster kaszëbczégò pisënkù, czyli wielkiego mistrza. Dla zawodowców, w tym nauczycieli i dziennikarzy, przewidziano kategorię warkòwégò méstra.

Hasło imprezy stanowi odniesienie do dzieła „Życie i przygody Remusa”. Słowo „królewiónka” oznacza w języku kaszubskim królewnę, będącą w tym utworze symbolicznym uosobieniem kaszubszczyzny. Jej powrót do pałacu interpretuje się jako przywrócenie językowi należytej rangi. Jak wskazuje ostatni spis, używanie języka kaszubskiego w kontaktach domowych zadeklarowało 87 tysięcy osób, jednak brakuje precyzyjnych danych dotyczących umiejętności pisania. Z uwagi na to, że nauka kaszubskiego w szkołach funkcjonuje od niedawna, sprawna znajomość jego zasad ortograficznych jest wciąż rzadką umiejętnością, co podkreśla znaczenie tego typu inicjatyw.

W dyktandzie uczestniczą nie tylko osoby walczące o wygraną, ale również entuzjaści pragnący zweryfikować swoje umiejętności lub zademonstrować przywiązanie do kaszubszczyzny. Raz na pięć lat odbywają się ponadto turnieje najwyższej rangi, w których zwycięzcy pięciu poprzednich edycji ubiegają się o tytuł arcyméstra kaszëbczégò pisënkù. W poprzednich latach to prestiżowe wyróżnienie wywalczyli: Iwona Makurat (2007), Eugeniusz Pryczkowski (2012), Elżbieta Bugajna (2017) oraz Dariusz Majkowski (2022).

dyktando kaszubskie, Brusy, język kaszubski, ortografia kaszubska, Jan Karnowski, Krëbane, Pomorze