Historia polskości na ziemi lęborskiej sięga znacznie dalej niż do 1945 roku. Z okazji Narodowego Święta Niepodległości autor profilu historycznego Lębork STORY, Jerzy Markowski, przedstawił odkrycie archiwalne, które przypomina o dawnych związkach regionu z Rzeczpospolitą.
Podczas przeglądania zbiorów Geheimes Staatsarchiv Preußischer Kulturbesitz w Berlinie autor natrafił na dokument z 24 kwietnia 1637 roku. Pismo zostało wydane na zamku w Człuchowie przez wojewodę chełmińskiego Melchiora Weihera. Jak podkreśla odkrywca, dokument ten nie był dotychczas cytowany w znanych mu opracowaniach poświęconych historii Lęborka.
Odnalezione pismo dotyczy powrotu ziemi lęborskiej i bytowskiej pod bezpośrednią władzę Rzeczypospolitej, co nastąpiło po śmierci księcia Bogusława XIV i wygaśnięciu dynastii Gryfitów. W łacińskim dokumencie wskazano, że ziemie te prawem lennym powróciły do Rzeczypospolitej Polskiej jak członki do swego ciała.
Wojewoda Weiher, działając z upoważnienia króla Władysława IV Wazy, zapowiedział w dokumencie swoje przybycie do Lęborka na 4 maja 1637 roku. Jego celem było odebranie przysięgi wierności od miejscowej szlachty, władz miasta oraz przedstawicieli cechów rzemieślniczych.
Warto przypomnieć, że niemiecki historyk Franz Schultz w swojej pracy „Geschichte des Kreises Lauenburg in Pommern” opisywał radość mieszkańców Lęborka z powrotu pod polskie panowanie. Z kolei 16 maja 1637 roku miasto odwiedził osobiście król Władysław IV.
Odnaleziony dokument stanowi świadectwo wielowiekowych związków ziemi lęborskiej z Rzeczpospolitą i pozwala lepiej poznać postawy dawnych mieszkańców. Choć siedemnastowieczna przysięga wierności królowi nie jest tożsama ze współczesną deklaracją narodowościową, to pokazuje ona, że polskie związki Lęborka mają o wiele głębsze korzenie. Odkrycie to dowodzi, że dzieje miasta wciąż kryją materiały, które warto wydobywać z archiwów i przywracać lokalnej pamięci.
